Τέσσερις περίπατοι στη Θεσσαλονίκη με αφετηρία τα Λαδάδικα. Η ρωμαϊκή και βυζαντινή πόλη, η παραλιακή ως το Μέγαρο Μουσικής, τα τείχη της Άνω Πόλης και οι αγορές, με μήκος, χρόνο και στάσεις για την καθεμιά.
Τέσσερις διαδρομές, μία αφετηρία
Η Θεσσαλονίκη περπατιέται. Το ιστορικό κέντρο χωράει σε δύο χιλιόμετρα, το έδαφος ανηφορίζει μόνο προς τα βόρεια, και τα μνημεία στέκουν το ένα κοντά στο άλλο. Παρακάτω θα βρείτε τέσσερις διαδρομές με αφετηρία τα Λαδάδικα. Η καθεμιά έχει αρχή, τέλος, μήκος και τις στάσεις της στη σειρά που τις συναντάτε.
Οι τέσσερις διαδρομές
Μετρημένα από την είσοδό μας στην Ερνέστου Εμπράρ 13. Οι χρόνοι είναι καθαρό περπάτημα, χωρίς τις στάσεις.
Διαδρομή
Μήκος
Περπάτημα
Έδαφος
Η ρωμαϊκή και η βυζαντινή πόλη
2,2 χλμ.
28′
Επίπεδη, με μια ανηφόρα στην αρχή
Η παραλιακή ως το Μέγαρο Μουσικής
5,4 χλμ.
Λίγο πάνω από μία ώρα
Επίπεδη σε όλο το μήκος
Τα τείχη και η Άνω Πόλη
2,8 χλμ.
35′
Ανηφόρα από την αρχή ως το τέλος
Οι αγορές, κύκλος
2,0 χλμ.
25′
Επίπεδη και πολυσύχναστη
Διαδρομή 1
Η ρωμαϊκή και η βυζαντινή πόλη
Η διαδρομή αρχίζει με μια ανηφόρα από τα Λαδάδικα προς τη Ρωμαϊκή Αγορά. Η πλατεία είναι σκαμμένη κάτω από το επίπεδο του δρόμου, οπότε τη βλέπετε πρώτα από ψηλά. Το ωδείο της χτίστηκε τον 2ο αιώνα μ.Χ. ως μικρό στεγασμένο θέατρο, στον χώρο του παλιότερου βουλευτηρίου. Στα μέσα του 4ου αιώνα ξεκίνησαν εργασίες για να το μεγαλώσουν σε θέατρο και δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ.
Από εκεί κατεβαίνετε στην Αγία Σοφία. Το κτίριο είναι του 7ου αιώνα και τα ψηφιδωτά του τρούλου δύο αιώνες νεότερα. Ύστερα η Εγνατία σάς βγάζει ανατολικά, στην Καμάρα.
Η αψίδα του Γαλερίου χτίστηκε το 305 μ.Χ., μετά την οριστική νίκη του αυτοκράτορα στους Πέρσες. Στην αρχική της μορφή ήταν οκτάπυλο, με τέσσερις μεγάλους πεσσούς και τέσσερις μικρότερους στα πλάγια. Σήμερα σώζονται δύο κύριοι πεσσοί και ένας δευτερεύων, ενωμένοι με πλίνθινο τόξο.
Ο άξονας που περνούσε από κάτω της συνέδεε τα ανάκτορα στα νότια με τη Ροτόντα στα βόρεια, και αυτόν ακολουθείτε ως το τέλος. Η Ροτόντα είναι στρογγυλό κτίριο του 4ου αιώνα, μέρος του ίδιου συγκροτήματος του Γαλέριου. Έγινε χριστιανικός ναός, αργότερα τζαμί, και ο μιναρές της στέκει ακόμα δίπλα της.
Από την πόρτα μας το λιμάνι είναι δίπλα, και από εκεί ακολουθείτε τη θάλασσα ανατολικά. Ο Λευκός Πύργος είναι το σημείο όπου τελειώνει η παλιά προκυμαία και αρχίζει η Νέα Παραλία.
Από εκεί ως το Μέγαρο Μουσικής το πλακόστρωτο τραβάει 3,5 χιλιόμετρα χωρίς μία στροφή. Στην εσωτερική πλευρά ανοίγουν οι θεματικοί κήποι, ανάμεσά τους ο Κήπος του Αλέξανδρου με το έφιππο μνημείο, ο Κήπος του Απογευματινού Ήλιου με τις Ομπρέλες του Ζογγολόπουλου και, στο τέρμα, ο Κήπος της Μουσικής.
Η διαδρομή δεν ανηφορίζει πουθενά. Σκιά όμως έχει λίγη, οπότε το καλοκαίρι η βόλτα ανήκει στο απόγευμα. Μόλις πέσει ο ήλιος, μισή πόλη κατεβαίνει εκεί.
Λευκός Πύργος, όπου αρχίζει η Νέα Παραλία
Κήπος του Αλέξανδρου, το έφιππο μνημείο
Κήπος του Απογευματινού Ήλιου, οι Ομπρέλες
Μέγαρο Μουσικής, ο Κήπος της Μουσικής και το τέρμα
Αυτή η διαδρομή ανηφορίζει από την πρώτη ως την τελευταία της στροφή. Ξεκινάτε πάλι από τη Ρωμαϊκή Αγορά, περνάτε τον Άγιο Δημήτριο και μπαίνετε στα πλακόστρωτα της Άνω Πόλης.
Ψηλότερα ο δρόμος πιάνει τα τείχη και τα ακολουθεί. Πέτρα και πλίνθος σε εναλλασσόμενες ζώνες, πύργοι κατά διαστήματα, σπίτια χτισμένα πάνω τους. Στον Πύργο Τριγωνίου η πόλη ανοίγει ολόκληρη ως τον κόλπο, και εκεί σταματούν οι περισσότεροι.
Το Επταπύργιο είναι το τέρμα. Πρόκειται για κλειστό πολυγωνικό φρούριο με δέκα πύργους, τριγωνικούς και τετράπλευρους, παρότι το όνομά του λέει επτά. Στην κύρια είσοδο είναι εντοιχισμένη μαρμάρινη επιγραφή του 1431, που μνημονεύει τον πρώτο Οθωμανό διοικητή της πόλης. Από τη δεκαετία του 1890 και για έναν περίπου αιώνα λειτούργησε ως φυλακή, ως το 1989, όταν πέρασε στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Θα το πούμε καθαρά. Η ανάβαση κουράζει. Αρκετοί ανεβαίνουν με ταξί και κατεβαίνουν με τα πόδια.
Η τέταρτη διαδρομή είναι η πιο κοντινή και η πιο πυκνή. Βγαίνετε από τα Λαδάδικα, περνάτε την Τσιμισκή και μπαίνετε κατευθείαν στα στενά της αγοράς. Στη μέση τους στέκει η σκεπαστή Αγορά Μοδιάνο, κάτω από τη σιδερένια και γυάλινη στέγη της.
Το Καπάνι, ή Αγορά Βλάλη, λειτουργεί πάνω από δύο αιώνες και δεν φτιάχτηκε ποτέ για επισκέπτες. Οι οδοί Μενεξέ, Βλάλη, Σολωμού και Χαλκέων είναι πεζόδρομοι γεμάτοι πάγκους, με καφενεία και μεζεδοπωλεία ανάμεσά τους. Πηγαίνετε πρωί, γιατί τότε δουλεύει.
Στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου στέκουν δύο οθωμανικά κτίρια. Το Μπεζεστένι ήταν η σκεπαστή αγορά των υφασματεμπόρων και των χρυσοχόων. Δίπλα του, το Χαμζά Μπέη Τζαμί, γνωστό ως Αλκαζάρ, είναι του 15ου αιώνα.
Λίγο πιο πέρα, η Αγορά Αθωνός δουλεύει για τη γειτονιά της και το Μπιτ Παζάρ κρατάει τα παλαιοπωλεία και τα μικρά καφέ.
Αγορά Μοδιάνο, η σκεπαστή αγορά κάτω από τη γυάλινη στέγη
Τα πλακόστρωτα της Άνω Πόλης και των Λαδάδικων γλιστράνε στη βροχή, οπότε τα παπούτσια μετράνε περισσότερο από το πρόγραμμα. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο το μεσημέρι είναι η χειρότερη ώρα για ανηφόρα. Πάρτε μαζί σας νερό και καπέλο.
Και οι τέσσερις διαδρομές φεύγουν από την ίδια πόρτα, και αυτό είναι το επιχείρημα για μια βάση στο κέντρο. Γυρίζετε, κάνετε ντους, αλλάζετε και βγαίνετε πάλι. Κάθε σουίτα έχει πλήρη κουζίνα και πλυντήριο, οπότε τα ρούχα του περπατήματος δεν σας ακολουθούν ως το τέλος του ταξιδιού.
Ποια διαδρομή να διαλέξω αν έχω ένα μόνο απόγευμα;
Την παραλιακή, αν δεν θέλετε να σκεφτείτε καθόλου. Είναι επίπεδη από την αρχή ως το τέλος και δεν χρειάζεται χάρτη, γιατί η θάλασσα είναι πάντα στα δεξιά σας. Αν προτιμάτε μνημεία, η ρωμαϊκή και βυζαντινή διαδρομή είναι η πιο σύντομη από τις τέσσερις.
Είναι δύσκολη η ανάβαση στην Άνω Πόλη;
Ανηφορίζει συνέχεια, και τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο αυτό μετράει. Αρκετοί ανεβαίνουν με ταξί και κατεβαίνουν με τα πόδια, που είναι πολύ πιο εύκολο για τα γόνατα. Αν το κάνετε πεζή, ξεκινήστε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
Χρειάζομαι εισιτήριο για αυτές τις διαδρομές;
Όχι για το περπάτημα. Οι δρόμοι, η παραλιακή και τα στενά των αγορών είναι ελεύθερα. Τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι έχουν το δικό τους καθεστώς εισόδου, που αλλάζει, οπότε δείτε το πριν πάτε.